Δυστυχώς ακόμη και σήμερα, πολλές διαδικαστικές πράξεις που δε θα έπρεπε να επιβαρύνουν τους λειτουργούς της δικαιοσύνης, τους επαγγελματίες και τον απλό κόσμο, παραμένουν σταθερά χρονοβόρες και προβληματικές, είτε λόγω άγνοιας, είτε λόγω εμμονής στις ήδη υπάρχουσες μεθόδους, είτε απλά λόγω αδιαφορίας.

Απέναντι στα φαινόμενα αυτά, ο ιστοχώρος αυτός προσπαθεί, σε πρώτη φάση, να αυτοματοποιήσει ορισμένες υπολογιστικές νομικές διαδικασίες ώστε να διευκολύνονται οι επαγγελματίες και οι ιδιώτες στα ερωτήματα που τους απασχολούν, και σε δεύτερο επίπεδο, με ανάρτηση πληροφοριακού υλικού, άρθρων, νομοθεσίας και νομολογίας, να ενημερώσει το επισκεπτόμενο κοινό σχετικά με βασικά του δικαιώματα, κυρίως στο πεδίο της συναναστροφής με το δημόσιο.

1. Αυτοματοποίηση υπολογιστικών διαδικασιών.

Το πρώτο βήμα εκσυγχρονισμού της νομικής πρακτικής έγκειται προσωπικά σε όλες εκείνες τις εκ του νόμου χρηματικές αξιώσεις των πολιτών οι οποίες υπολογίζονται βάσει ενός σαφώς ορισμένου μαθηματικού πλαισίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο υπολογισμός συντάξεων (κύρια και επικουρική σύνταξη), διότι η πρωτοφανής πολυπλοκότητα που συνοδεύει τον υπολογισμό τους αποκρύπτει ένα πολύ απλό γεγονός, ότι εντέλει είναι στην ουσία μία εξίσωση. Αφενός οι παράμετροι που συνοδεύουν την εξίσωση αυτή είναι υπεραρκετές και μάλιστα εμπλέκονται μεταξύ τους, αλλά εάν μπορέσουμε να δαμάσουμε τη γραμμική ροή συνέργειας των παραμέτρων αυτών, πλέον μπορούμε να διαμορφώσουμε έναν αλγόριθμο, μία σειρά από αυστηρά καθορισμένα βήματα που μας οδηγούν στο αποτέλεσμα του υπολογισμού. Το πραγματικά δύσκολο εδώ είναι η μεθοδική μελέτη της νομοθεσίας, η προσεκτική καταγραφή όλων των εμπλεκόμενων παραμέτρων και η σχεδίαση του αλγορίθμου, γεγονός που αποθαρρύνει πολλούς από το να αυτοματοποιήσουν τη διαδικασία αυτή, ωστόσο είναι απαραίτητο για τη μετέπειτα ελάφρυνση του νομικού πονήματος από ογκώδεις όσον αφορά τον χρόνο και επαναλαμβανόμενες βαρετές υπολογιστικές πράξεις.

Ασχολήθηκα λοιπόν σε πρώτη φάση με την κατανόηση του ασφαλιστικού δικαίου, διότι αφορά πολύ κόσμο και μάλιστα ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας που δεν κατέχουν επαρκώς τα τεχνολογικά μέσα, ή δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία, και χρειάζονται ανθρώπους να τους κατευθύνουν σωστά και να τους συμβουλεύσουν όσον αφορά την ασφάλιση και συνταξιοδότησή τους. Χρειάζονται επαγγελματίες (εξειδικευμένους δικηγόρους φυσικά) να τους πουν πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να συνταξιοδοτηθούν, πόσο ακόμα να δουλέψουν, τι αποδοχές χρειάζονται για να αυξήσουν το ποσό της σύνταξής τους, εάν θα πρέπει να εξαγοράσουν πλασματικούς χρόνους, και γενικότερα για να μη γίνομαι κουραστικός το εξής απλό: πότε να βγω στη σύνταξη και τι θα πάρω;

Ειδικότερα, ξεκίνησα στο πλαίσιο της εργασίας μου να καταγράφω σταδιακά τις παραμέτρους που συντελούν στη θεμελιωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αλλά και στην αύξηση του ποσού της σύνταξης, και παρατήρησα πολύ σύντομα ότι δεν είναι απλή υπόθεση. Ένα πολύ απλό παράδειγμα από πραγματικές περιπτώσεις: ένας ασφαλισμένος στο ΙΚΑ με περίπου 25 έτη ασφάλισης και ηλικίας 64 ετών είναι καλύτερο να βγει άμεσα με μειωμένη εθνική σύνταξη χωρίς εξαγορές, ή να περιμένει άλλα τρία χρόνια μέχρι τα 67 ώστε να βγει με πλήρη σύνταξη, ή να δουλέψει ένα χρόνο ακόμα και να βγει στα 65, ή να εξαγοράσει πλασματικό διάστημα και να το πληρώσει εφάπαξ με ένα ποσό που έχει αποταμιεύσει ανά τα χρόνια ώστε να έχει μία καλύτερη σύνταξη χωρίς να χρειαστεί να εργαστεί παραπάνω; Και ποια η διαφορά στο ποσό μεταξύ όλων αυτών των σεναρίων; Μπορεί κάποια ζητήματα να μας φαίνονται απλά, αλλά κρύβουν τρομερή πολυπλοκότητα εάν τα κοιτάξεις καλύτερα, σαν έναν θαυμάσιο πίνακα ζωγραφικής, που μας φαίνεται όχι κάτι ιδιαίτερο από μακριά, αλλά εάν τον πλησιάσουμε θα αρχίσουμε να βλέπουμε τις λεπτομέρειες και τότε θα συνειδητοποιήσουμε την τρομερή τεχνική και επιδεξιότητα του καλλιτέχνη. Το αυτό παρατηρείται σε πολλά άλλα πράγματα στην καθημερινότητά μας, αλλά προπάντων και σε κρίσιμες αποφάσεις της ζωής μας, όπως η απόφαση για την έξοδο στη σύνταξη. Δεν είναι κάτι απλό, λοιπόν, και φυσικά επειδή ζούμε στην Ελλάδα αλλά και επειδή πρόκειται για ερώτημα πολυπαραγοντικό που αφορά, πέραν από τα αριθμητικά ορίσματα, τη σωματική και ψυχολογική κατάσταση του ασφαλισμένου, την κούρασή του και το άγχος του, τις υποχρεώσεις του απέναντι στην οικογένειά του, την ενδεχόμενη ύπαρξη άλλων διεξόδων εισοδήματος, και πολλά άλλα που επηρεάζουν τους ασφαλισμένους χωρίς καν να το αντιλαμβάνονται. Επομένως, τι συμπεραίνουμε; Πολύ απλά ότι το ασφαλιστικό δίκαιο είναι ήδη αρκετά σύνθετο και επίπονο στην πράξη, και δε χρειάζεται να προσθέσουμε ώρες ατελείωτες μπροστά από ένα Excel βάζοντας χειροκίνητα νούμερα και υπολογίζοντας χαοτικά τα διάφορα ποσά, όπως έχω δει αμέτρητες φορές άλλους συναδέλφους να κάνουν και να χάνουν έτσι τουλάχιστον δύο ώρες την ημέρα, κάθε μέρα, όχι μόνο στον υπολογισμό συντάξεων (ελάχιστοι το κάνουν βασικά) αλλά σε διαφόρους υπολογισμούς γενικά. Μπορούμε να κάνουμε κάτι πιο έξυπνο, δε νομίζετε;

Προσπάθησα λοιπόν να βρω έναν τρόπο να αυτοματοποιήσω τον υπολογισμό σύνταξης, και δυσκολεύτηκα. Αρχικά έψαξα να δω εάν υπάρχει κάποια εφαρμογή ή ιστοσελίδα που προσφέρει κάτι έτοιμο, αλλά δε βρήκα αυτό που ήθελα. Υπάρχουν πολλοί ιστότοποι που παρέχουν υπολογιστικές εφαρμογές, αλλά έως ένα σημείο πολυπλοκότητας, όχι αυτό που ήθελα. Στη συνέχεια προσπάθησα να αυτοματοποιήσω τη διαδικασία ο ίδιος χρησιμοποιώντας τη ροή εργασίας του Microsoft Office, συγκεκριμένα τη λειτουργικότητα του Excel και του Word, αλλά συνεχώς έφτανα σε αδιέξοδο, διότι η διαδικασία που θέλουμε να αυτοματοποιήσουμε ενέχει αρκετά στοιχεία ελέγχου και επανάληψης που δεν αποτυπώνονται πλήρως στο Excel. Άρα η μόνη διέξοδος που βρήκα ήταν να μάθω προγραμματισμό, να εμβαθύνω στον χώρο της πληροφορικής, και αυτό έκανα.

Κατασκεύασα έτσι διάφορα προγράμματα, στην αρχή πιο απλά αλλά στη συνέχεια πιο σύνθετα, για να με βοηθήσουν στον σκοπό αυτόν. Όταν έφτασα σε ένα ικανοποιητικό σημείο αυτοματοποίησης του υπολογισμού συντάξεων, άρχισα να καταπιάνομαι και με άλλες διαδικασίες, όπως υπολογισμό τοκοφορίας βάσει δικαστικής απόφασης, υπολογισμό κρατήσεων αποδοχών, υπολογισμό ποσού επιταγής προς πληρωμή, και άλλα. Το γεγονός αυτό οδήγησε στην υλοποίηση του ιστότοπου αυτού ως μίας διεπαφής ανάμεσα στους χρήστες και στις προσφερόμενες νομικές υπηρεσίες. Προς το παρόν ο ιστότοπος βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, αλλά όσο περνάει ο καιρός θα προστίθενται νέες υπηρεσίες σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Πρόκειται για ένα προσωπικό όραμα μεγάλου βεληνεκούς, ωστόσο είμαι αισιόδοξος ότι θα φανεί αρκετά χρήσιμο, τουλάχιστον σε ένα επίπεδο αυτοματοποίησης.

2. Ενημέρωση, αρθρογρφία και εκπαίδευση.

Κατασκεύασα έτσι διάφορα προγράμματα, στην αρχή πιο απλά αλλά στη συνέχεια πιο σύνθετα, για να με βοηθήσουν στον σκοπό αυτόν. Όταν έφτασα σε ένα ικανοποιητικό σημείο αυτοματοποίησης του υπολογισμού συντάξεων, άρχισα να καταπιάνομαι και με άλλες διαδικασίες, όπως υπολογισμό τοκοφορίας βάσει δικαστικής απόφασης, υπολογισμό κρατήσεων αποδοχών, υπολογισμό ποσού επιταγής προς πληρωμή, και άλλα. Το γεγονός αυτό οδήγησε στην υλοποίηση του ιστότοπου αυτού ως μίας διεπαφής ανάμεσα στους χρήστες και στις προσφερόμενες νομικές υπηρεσίες. Προς το παρόν ο ιστότοπος βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, αλλά όσο περνάει ο καιρός θα προστίθενται νέες υπηρεσίες σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Πρόκειται για ένα προσωπικό όραμα μεγάλου βεληνεκούς, ωστόσο είμαι αισιόδοξος ότι θα φανεί αρκετά χρήσιμο, τουλάχιστον σε ένα επίπεδο αυτοματοποίησης.

3. Τεχνητή νοημοσύνη και νομική έρευνα.

Κατασκεύασα έτσι διάφορα προγράμματα, στην αρχή πιο απλά αλλά στη συνέχεια πιο σύνθετα, για να με βοηθήσουν στον σκοπό αυτόν. Όταν έφτασα σε ένα ικανοποιητικό σημείο αυτοματοποίησης του υπολογισμού συντάξεων, άρχισα να καταπιάνομαι και με άλλες διαδικασίες, όπως υπολογισμό τοκοφορίας βάσει δικαστικής απόφασης, υπολογισμό κρατήσεων αποδοχών, υπολογισμό ποσού επιταγής προς πληρωμή, και άλλα. Το γεγονός αυτό οδήγησε στην υλοποίηση του ιστότοπου αυτού ως μίας διεπαφής ανάμεσα στους χρήστες και στις προσφερόμενες νομικές υπηρεσίες. Προς το παρόν ο ιστότοπος βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, αλλά όσο περνάει ο καιρός θα προστίθενται νέες υπηρεσίες σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Πρόκειται για ένα προσωπικό όραμα μεγάλου βεληνεκούς, ωστόσο είμαι αισιόδοξος ότι θα φανεί αρκετά χρήσιμο, τουλάχιστον σε ένα επίπεδο αυτοματοποίησης.